Sık Sorulan Sorular

Hayır. Tümörlerin önemli bir kısmı iyi huyludur, yani yavaş büyür ve çevre dokuya yayılmaz. İyi huylu ve kötü huylu tümörler çok farklı seyreder; tümörün tipini ancak görüntüleme ve gerektiğinde doku incelemesi belirler. 'Tümör' kelimesi tek başına 'kanser' anlamına gelmez.

Baş ağrılarının büyük çoğunluğu beyin tümörüyle ilgili değildir; gerilim tipi baş ağrısı ve migren çok daha yaygındır. Yine de giderek artan, sabahları belirginleşen, bulantı-kusma veya görme/denge bozukluğuyla birlikte olan ya da ilk kez tarif edilen bir baş ağrısı varsa hekime başvurmak doğru olur.

Hayır. Tümörün tipi, yeri ve kişinin durumuna göre takip, ilaç, radyoterapi veya odaklanmış ışın gibi seçenekler de gündeme gelebilir. Küçük ve belirtisiz bazı tümörler yalnızca düzenli MR ile izlenebilir. Hangi yöntemin uygun olduğu kararı muayene eden hekime aittir.

İlk kez geçirilen nöbet, ani ve hayatınızın en şiddetli baş ağrısı, bir tarafta hızla gelişen güç kaybı, konuşma bozukluğu, ani görme kaybı veya bilinç bulanıklığı acil değerlendirme gerektirir. Bu belirtiler inme gibi başka acil durumların da işareti olabilir; geç kalmadan en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Hayır. Anevrizmaların büyük çoğunluğu hiç patlamaz ve çoğu kişide ömür boyu sessiz kalır. Yırtılma riski; anevrizmanın boyutu, yeri, büyüme hızı ve ailesel öykü gibi etkenlere göre değişir ve bu değerlendirmeyi hekim yapar. 'Anevrizmam var' demek tek başına 'patlayacak' anlamına gelmez.

Saniyeler içinde başlayan ve hayatınızın en şiddetli baş ağrısı (kafanızda bir şey patlamış hissi), buna eşlik eden ense sertliği, bulantı-kusma, çift görme veya bilinç bulanıklığı varsa hemen 112'yi arayın ve en yakın acil servise gidin. Bu tablo anevrizma yırtılmasına bağlı kanama olabilir ve erken müdahale hayat kurtarır.

Hayır. Küçük ve düşük riskli birçok anevrizmada en uygun yaklaşım düzenli görüntüleme ile takiptir. Tedavi gerektiğinde damar içinden kapalı yöntem veya açık cerrahi gibi seçenekler vardır. Hangi anevrizmanın izleneceği veya nasıl tedavi edileceği kararı muayene eden hekime aittir.

Anevrizmaların çoğu kalıtsal değildir. Ancak yakın akrabalarınızda birden fazla anevrizma veya beyin kanaması öyküsü varsa ailesel risk bir miktar artabilir ve bu durumda tarama gündeme gelebilir. Tarama gerekip gerekmediği kararını hekiminiz verir; endişeniz varsa bir hekime danışın.

Tek başına bir ölüm hükmü değildir. Erken tanı konup uygun şekilde yönetildiğinde birçok kişi günlük yaşamına dönebilir. Seyir; hidrosefalinin tipine, nedenine, kişinin yaşına ve ne kadar erken değerlendirildiğine göre değişir. Bu değerlendirmeyi muayene eden hekim yapar.

Hayır. Tedavi tipine ve kişiye göre değişir; bazı durumlarda izlem (takip) yeterli olabilirken, bazılarında fazla sıvıyı yönlendiren bir sistem (şant) ya da uygun tıkayıcı tiplerde endoskopik bir yöntem gündeme gelebilir. Hangi yöntemin uygun olduğu kararı muayene eden hekime aittir.

Olabilir. Yaşlılarda yürüme güçlüğü, idrar kaçırma ve unutkanlık birlikte görüldüğünde, bunun nedeni bazen tedavi edilebilir bir hidrosefali (normal basınçlı hidrosefali) olabilir. Bu yüzden tabloyu yalnızca 'yaşlılık' diye geçiştirmeden hekime danışmak önemlidir; tanıyı ve uygun yaklaşımı hekim belirler.

Bebeklerde başın alışılmadık hızda büyümesi, sürekli kusma ve aşırı uyku hâli; her yaşta giderek artan şiddetli baş ağrısı, ani görme bozukluğu, dengede belirgin bozulma veya bilinç bulanıklığı acil değerlendirme gerektirir. Geç kalmadan en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Çoğu zaman evet. Kişilerin büyük bölümü göreceli dinlenme, uygun ilaçlar ve fizik tedavi ile birkaç hafta içinde belirgin biçimde rahatlar; birçok fıtık zamanla küçülür veya belirti vermez hâle gelir. Ameliyat, ancak uygun tedaviye yanıt vermeyen inatçı şikâyetlerde veya acil işaretlerde gündeme gelir. Bu kararı muayene eden hekim verir.

Hayır. Bel ağrılarının büyük çoğunluğu fıtık dışı nedenlere (kas zorlanması, duruş bozukluğu vb.) bağlıdır. Ayrıca görüntülemede fıtık görülen birçok kişinin hiç şikâyeti olmayabilir. Önemli olan şikâyetler ile bulguların birbiriyle uyumudur; bunu hekim değerlendirir.

İdrar/dışkı kontrolünü kaybetme, makat ve iç bacak çevresinde uyuşma veya iki bacakta hızla ilerleyen ciddi güç kaybı acil değerlendirme gerektirir; bunlar kauda ekina sendromu olabilir. Ateşle birlikte bel ağrısı, ciddi bir kaza sonrası ağrı veya kanser öyküsünde de geç kalmadan en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.

Hayır. Kişilerin çoğunda en uygun yaklaşım dinlenme, ilaç ve fizik tedavi gibi cerrahi dışı yöntemlerdir. Cerrahi yalnızca seçili durumlarda gündeme gelir ve hangi yöntemin uygun olduğu kararı muayene eden hekime aittir.